Palabras y expresiones en luxemburgués
Todas las palabras y expresiones del curso, con su significado, su pronunciación y la lección de la que vienen.
A1 · Principiante
- Moien — Hola
- Gudde Moien — Buenos días
- Gudde Mëtteg — Buenas tardes
- Gudden Owend — Buenas noches (al llegar)
- Gutt Nuecht — Buenas noches (al despedirse)
- Äddi — Adiós
- Bis geschwënn — Hasta pronto
- Bis muer — Hasta mañana
- Merci — Gracias
- Villmools Merci — Muchas gracias
- Wann ech gelift — Por favor
- Entschëllegt — Perdón / Disculpe
- Jo — Sí
- Neen — No
- Wéi geet et? — ¿Qué tal?
- Et geet mir gutt, merci. — Estoy bien, gracias.
- Ech heeschen … — Me llamo …
- Wéi heeschs du? — ¿Cómo te llamas? (informal)
- Wéi heescht Dir? — ¿Cómo se llama usted? (formal)
- Ech sinn … — Soy …
- Ech kommen aus … — Vengo de …
- Ech wunnen zu … — Vivo en … (una ciudad)
- Lëtzebuerg — Luxemburgo (el país y la ciudad)
- Frankräich — Francia
- Däitschland — Alemania
- d'Belsch — Bélgica
- Portugal — Portugal
- Ech sinn drësseg Joer al. — Tengo treinta años.
- Ech schwätzen Englesch. — Hablo inglés.
- e bëssen — un poco
- Freet mech! — ¡Encantado!
- null — 0
- eent — 1
- zwee — 2
- dräi — 3
- véier — 4
- fënnef — 5
- sechs — 6
- siwen — 7
- aacht — 8
- néng — 9
- zéng — 10
- eelef — 11
- zwielef — 12
- dräizéng — 13
- véierzéng — 14
- fofzéng — 15
- siechzéng — 16
- siwwenzéng — 17
- uechtzéng — 18
- nonzéng — 19
- zwanzeg — 20
- drësseg — 30
- véierzeg — 40
- fofzeg — 50
- sechzeg — 60
- siwwenzeg — 70
- achtzeg — 80
- nonzeg — 90
- honnert — 100
- dausend — 1000
- Wéi vill? — ¿Cuántos? / ¿Cuánto?
- Wéi al bass du? — ¿Cuántos años tienes?
- de Méindeg — el lunes
- den Dënschdeg — el martes
- de Mëttwoch — el miércoles
- den Donneschdeg — el jueves
- de Freideg — el viernes
- de Samschdeg — el sábado
- de Sonndeg — el domingo
- de Weekend — el fin de semana
- haut — hoy
- muer — mañana
- gëschter — ayer
- d'Woch — la semana
- de Mount — el mes
- d'Joer — el año
- Januar, Februar, Mäerz, Abrëll — enero, febrero, marzo, abril
- Mee, Juni, Juli, August — mayo, junio, julio, agosto
- September, Oktober, November, Dezember — septiembre, octubre, noviembre, diciembre
- Wéi vill Auer ass et? — ¿Qué hora es?
- Et ass dräi Auer. — Son las tres.
- hallwer véier — las tres y media
- Véierel op dräi — las tres y cuarto
- Véierel vir véier — las cuatro menos cuarto
- Ech hätt gär … — Quisiera …
- e Kaffi — un café
- en Téi — un té
- e Waasser — un agua
- e Béier — una cerveza
- e Glas Wäin — una copa de vino
- d'Brout — el pan
- de Kéis — el queso
- d'Ham — el jamón
- d'Gromperen — las patatas
- den Apel — la manzana
- d'Zopp — la sopa
- d'Bouneschlupp — sopa de judías verdes
- Gromperekichelcher — tortitas de patata
- D'Rechnung, wann ech gelift. — La cuenta, por favor.
- Wat kascht dat? — ¿Cuánto cuesta?
- Dat kascht … Euro. — Cuesta … euros.
- Ech hunn Honger. — Tengo hambre.
- Ech hunn Duuscht. — Tengo sed.
- Gudden Appetit! — ¡Buen provecho!
- Prost! — ¡Salud!
- d'Famill — la familia
- de Papp — el padre
- d'Mamm — la madre
- d'Elteren — los padres
- de Brudder — el hermano
- d'Schwëster — la hermana
- de Jong — el chico / el hijo
- d'Meedchen — la chica
- d'Duechter — la hija
- de Bopa — el abuelo
- d'Boma — la abuela
- de Mann — el hombre / el marido
- d'Fra — la mujer / la esposa
- d'Kand — el niño
- de Frënd / d'Frëndin — el amigo / la amiga
- rout — rojo
- blo — azul
- gréng — verde
- giel — amarillo
- schwaarz — negro
- wäiss — blanco
- brong — marrón
- gro — gris
A2 · Elemental
- opstoen — levantarse
- iessen — comer
- drénken — beber
- schaffen — trabajar
- wunnen — vivir
- kafen — comprar
- kachen — cocinar
- spillen — jugar
- liesen — leer
- schreiwen — escribir
- schlofen — dormir
- goen — ir
- kommen — venir
- maachen — hacer
- kucken — mirar / ver
- léieren — aprender
- Ech gi schaffen. — Voy a trabajar.
- Ech kommen heem. — Vuelvo a casa.
- moies — por la mañana
- mëttes — al mediodía / por la tarde
- owes — por la noche
- nuets — de madrugada
- ëmmer — siempre
- dacks — a menudo
- heiansdo — a veces
- ni — nunca
- d'Stad — la ciudad
- d'Gare — la estación
- de Bus — el autobús
- den Zuch — el tren
- den Tram — el tranvía
- d'Haltestell — la parada
- d'Strooss — la calle
- d'Plaz — la plaza
- d'Bréck — el puente
- d'Kierch — la iglesia
- d'Post — la oficina de correos
- d'Bank — el banco
- d'Apdikt — la farmacia
- lénks — a la izquierda
- riets — a la derecha
- riichtaus — todo recto
- wäit — lejos
- no bei — cerca de
- Wou ass …? — ¿Dónde está …?
- Wéi kommen ech op d'Gare? — ¿Cómo llego a la estación?
- Den ëffentlechen Transport ass gratis. — El transporte público es gratuito.
- d'Wieder — el tiempo
- d'Sonn — el sol
- de Reen — la lluvia
- de Schnéi — la nieve
- de Wand — el viento
- de Niwwel — la niebla
- d'Wollek — la nube
- Et reent. — Está lloviendo.
- Et schneit. — Está nevando.
- D'Sonn schéngt. — Hace sol.
- kal — frío
- waarm — cálido
- hëtzeg — caluroso
- niwweleg — con niebla
- Et sinn zwanzeg Grad. — Hace veinte grados.
- d'Fréijoer — la primavera
- de Summer — el verano
- den Hierscht — el otoño
- de Wanter — el invierno
- Wéi ass d'Wieder haut? — ¿Qué tiempo hace hoy?
- de Prabbeli — el paraguas
- de Mantel — el abrigo
- virgëschter — anteayer
- d'lescht Woch — la semana pasada
- Ech hu gemaach. — Hice.
- Ech hu giess. — Comí.
- Ech hu gedronk. — Bebí.
- Ech hu geschafft. — Trabajé.
- Ech hu gesinn. — Vi.
- Ech hu kaaft. — Compré.
- Ech hu gelies. — Leí.
- Ech hu geschlof. — Dormí.
- Ech si gaangen. — Fui.
- Ech si komm. — Vine.
- Ech si bliwwen. — Me quedé.
- Ech si gefuer. — Conduje / Viajé.
- Ech war — Yo era / estaba
- Ech hat — Yo tenía
- d'Vakanz — las vacaciones
- Wat hues du gëschter gemaach? — ¿Qué hiciste ayer?
- kënnen — poder
- mussen — deber / tener que
- wëllen — querer
- däerfen — tener permiso para
- sollen — deber (consejo)
- Ech kann schwammen. — Sé nadar.
- Ech muss schaffen. — Tengo que trabajar.
- Ech wëll Lëtzebuergesch léieren. — Quiero aprender luxemburgués.
- Däerf ech? — ¿Puedo?
- Kanns du mir hëllefen? — ¿Me puedes ayudar?
- Ech kann net kommen. — No puedo venir.
- Ech wéilt gär … — Me gustaría … (formal)
- vläicht — quizá
- sécher — seguro / desde luego
- leider — por desgracia
B1 · Intermedio
- d'Aarbecht — work
- de Patron — the boss
- de Kolleg / d'Kollegin — colleague (m / f)
- d'Firma — the company
- de Betrib — the business
- d'Reunioun — the meeting
- de Loun — the wage / salary
- de Kontrakt — the contract
- de Congé — leave / paid holiday
- d'Entrevue — the job interview
- d'Kandidatur — the application
- d'Ausbildung — training / education
- d'Erfarung — experience
- verdéngen — to earn
- astellen — to hire
- kënnegen — to resign / give notice
- de Frontalier — cross-border commuter
- den Teletravail — working from home
- d'Paus — the break
- Ech schaffen als Infirmier. — I work as a nurse.
- den Dokter / d'Doktesch — the doctor (m / f)
- d'Spidol — the hospital
- de Rendez-vous — the appointment
- krank — ill
- gesond — healthy
- Ech hu Kappwéi. — I have a headache.
- Bauchwéi — stomach ache
- Zännwéi — toothache
- d'Féiwer — fever
- den Houscht — the cough
- de Schnapp — a cold
- d'Gripp — the flu
- d'Medikament — the medicine
- d'Rezept — the prescription
- d'Pëll — the pill
- Wat feelt Iech? — What's wrong? (formal)
- Et deet mir wéi. — It hurts.
- de Kapp — the head
- den Aarm — the arm
- d'Been — the leg
- de Réck — the back
- d'Hand — the hand
- de Fouss — the foot
- d'Krankekeess — health insurance fund (CNS)
- de Krankeschäin — the sick note
- d'Wunneng — the flat / apartment
- d'Haus — the house
- d'Kichen — the kitchen
- d'Stuff — the living room
- d'Schlofkummer — the bedroom
- d'Buedzëmmer — the bathroom
- de Gaart — the garden
- de Balcon — the balcony
- de Keller — the cellar
- de Loyer — the rent
- de Proprietär — the landlord / owner
- de Locataire — the tenant
- d'Kautioun — the deposit
- lounen — to rent
- plënneren — to move house
- d'Annonce — the advert
- de Quartier — the neighbourhood
- deier — expensive
- bëlleg — cheap
- grouss — big
- kleng — small
- hell — bright
- roueg — quiet
- d'Miwwel — the furniture
- den Nationalfeierdag — National Day
- d'Schueberfouer — the big funfair
- d'Éimaischen — Easter Monday market
- de Péckvillchen — clay bird whistle
- d'Buergbrennen — bonfire festival
- de Kleeschen — Saint Nicholas
- d'Sprangprëssessioun — the hopping procession of Echternach
- Liichtmëssdag — Candlemas
- d'Fuesent — carnival
- Chrëschtdag — Christmas
- Ouschteren — Easter
- Neijoerschdag — New Year's Day
- d'Kiermes — the fair (local)
- gebrannte Mandelen — roasted almonds
- de Grand-Duc — the Grand Duke
- de Muselwäin — Moselle wine
- Mir wëlle bleiwe wat mir sinn. — We want to remain what we are.
B2 · Intermedio alto
- menger Meenung no — in my opinion
- Ech sinn der Meenung, datt … — I am of the opinion that …
- Ech sinn d'accord. — I agree.
- Ech sinn net d'accord. — I disagree.
- Dat stëmmt. — That is right.
- Dat stëmmt net. — That is not right.
- engersäits … anerersäits — on the one hand … on the other hand
- trotzdeem — nevertheless
- dofir — therefore
- well — because
- obwuel — although
- wärend — while / whereas
- allerdéngs — however
- ausserdeem — moreover
- zum Beispill — for example
- Ech géif soen, datt … — I would say that …
- Et hänkt dovun of. — It depends.
- iwwerzeegen — to convince
- zoustëmmen — to agree
- widderspriechen — to contradict
- behaapten — to claim
- de Virdeel — the advantage
- den Nodeel — the disadvantage
- d'Argument — the argument
- d'Chamber — the parliament (Chamber of Deputies)
- d'Regierung — the government
- de Premier — the prime minister
- de Minister / d'Ministesch — the minister (m / f)
- den Deputéierten — the member of parliament
- d'Gemeng — the municipality (commune)
- de Buergermeeschter — the mayor
- de Schäfferot — the council of aldermen
- de Gemengerot — the municipal council
- d'Wahlen — the elections
- wielen — to vote / to elect
- d'Partei — the party
- d'Wahlflicht — compulsory voting
- d'Konstitutioun — the constitution
- de Staatsrot — the Council of State
- d'Gesetz — the law
- d'Steieren — taxes
- d'Gesellschaft — society
- de Bierger / d'Biergerin — the citizen (m / f)
- d'Nationalitéit — nationality
- de Referendum — the referendum
- d'Meenungsfräiheet — freedom of opinion
- d'Europäesch Unioun — the European Union
- d'Ëmwelt — the environment
- de Klimawandel — climate change
- d'Nohaltegkeet — sustainability
- nohalteg — sustainable
- recycléieren — to recycle
- den Offall — waste
- de Knascht — rubbish
- d'Verschmotzung — pollution
- d'Loft — the air
- d'Energie — energy
- erneierbar — renewable
- de Stroum — electricity
- d'Solarenergie — solar energy
- d'Wandenergie — wind energy
- de Velo — the bicycle
- d'Natur — nature
- de Bësch — the forest
- de Bauer — the farmer
- de Plastik — plastic
- verbrauchen — to consume
- spueren — to save
- reduzéieren — to reduce
- schützen — to protect
- d'Zukunft — the future
- d'Verantwortung — responsibility
- d'Biodiversitéit — biodiversity
- d'Noriichten — the news
- d'Zeitung — the newspaper
- den Artikel — the article
- de Journalist — the journalist
- de Radio — the radio
- d'Tëlee — the TV
- d'Sendung — the programme / broadcast
- d'Reportage — the report
- d'Interview — the interview
- d'Iwwerschrëft — the headline
- de Kommentar — the commentary
- d'Quell — the source
- zouverlässeg — reliable
- iwwerpréiwen — to verify
- verëffentlechen — to publish
- berichten — to report
- kritiséieren — to criticise
- abonnéieren — to subscribe
- d'Pressefräiheet — freedom of the press
- de Podcast — the podcast
- d'sozial Medien — social media
- Fake News — fake news
C1 · Avanzado
- Et ass mir Wurscht. — I don't care.
- Hien huet net all Tasen am Schaf. — He is not all there.
- Näischt fir ongutt. — No offence.
- mat der Dier an d'Haus falen — to be far too direct
- d'Kierch am Duerf loossen — not to overdo it
- Et ass net alles Gold, wat blénkt. — All that glitters is not gold.
- Wien A seet, muss och B soen. — In for a penny, in for a pound.
- Dat geet op keng Kouhaut. — That is beyond belief.
- een op d'Schëpp huelen — to pull someone's leg
- aus enger Méck en Elefant maachen — to make a mountain out of a molehill
- Schwäin hunn — to be lucky
- bis iwwer d'Oueren verléift — head over heels in love
- Et geet drëm, … — The point is …
- Et kënnt drop un. — It depends.
- Salut — Hi (informal)
- Awuer — Goodbye (from au revoir)
- Léif Madamm, léiwen Här, — Dear Madam, dear Sir, (letter opening)
- Mat frëndleche Gréiss — Kind regards
- Mat beschte Gréiss — Best regards
- d'Biergeramt — the citizens' office
- sech umellen — to register (your address)
- d'Steiererklärung — the tax return
- d'Steierkaart — the tax card
- d'Steierverwaltung — the tax administration
- d'Sozialversécherung — social security
- d'Matricule — the national identification number
- den Ausweis — the ID card
- de Pass — the passport
- d'Vollmuecht — the power of attorney
- d'Attestatioun — the certificate
- de Formulaire — the form
- d'Demande — the application / request
- d'Frist — the deadline
- d'Ënnerschrëft — the signature
- ënnerschreiwen — to sign
- bäileeën — to enclose
- d'Kopie — the copy
- de Rappel — the reminder
- de Recours — the appeal
- de Wunnsëtz — the residence
- d'Nationalitéit ufroen — to apply for nationality
- Ech bezéie mech op Äre Bréif vum … — I refer to your letter of …
- Am Uschloss fannt Dir … — Enclosed you will find …
- Ech géif Iech bieden, … — I would ask you to …
- Michel Rodange — author of "Renert" (1872)
- Dicks (Edmond de la Fontaine) — father of Luxembourgish theatre
- Michel Lentz — wrote "Ons Heemecht"
- 1839 — Treaty of London: the country takes its present borders
- 1867 — Second Treaty of London: neutrality, the fortress is dismantled
- 1890 — Luxembourg gets its own dynasty (Nassau-Weilburg)
- 1919 — universal suffrage; referendum keeps the monarchy
- 1940–1944 — German occupation; general strike in 1942
- 1952 — the European Coal and Steel Community settles in Luxembourg City
- 1984 — language law: Luxembourgish becomes the national language
- 1985 — the Schengen Agreement is signed at Schengen, on the Moselle
- d'Geschicht — history / story
- d'Literatur — literature
- de Roman — the novel
- d'Gedicht — the poem
- de Schrëftsteller / d'Schrëftstellerin — the writer (m / f)
- den Dichter — the poet
- d'Onofhängegkeet — independence
- d'Besatzung — the occupation
- de Krich — the war
- de Fridden — peace
- d'Festung — the fortress
- d'Iwwersetzung — the translation
- d'Satir — satire
- erzielen — to narrate
- d'Handlung — the plot
- d'Figur — the character
- de Verlag — the publishing house
C2 · Maestría
- Muselfränkesch — Moselle Franconian
- d'Éislek — the Ösling (the north)
- de Minett — the south (the iron-ore region)
- d'Musel — the Moselle (the east)
- d'Koiné — the common standard variety
- d'Orthographie — the spelling
- de Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch (ZLS) — the state language centre
- de LOD — Lëtzebuerger Online Dictionnaire
- Eifeler Regel — the n-deletion rule
- d'Friemwuert — the loanword / foreign word
- d'Etymologie — etymology
- Äddi (← adieu), Merci, Trottoir, Velo, Camion, Portmonni, Forschett — everyday words borrowed from French
- de Sproochwandel — language change
- d'Standardsprooch — the standard language
- d'Sproochpolitik — language policy
- d'Méisproochegkeet — multilingualism
- d'Aussprooch — pronunciation
- de Wuertschatz — vocabulary
- d'Betounung — stress
- de Vokal / de Konsonant — vowel / consonant
- kodifizéieren — to codify
- ofleeden — to derive
- de Reglement — the regulation
- d'Verfassung — the constitution
- d'Geriicht — the court
- de Riichter — the judge
- den Affekot — the lawyer
- d'Uerteel — the judgment
- de Prozess — the trial
- d'Klo — the lawsuit
- d'Strof — the penalty
- d'Geldstrof — the fine
- d'Haftung — liability
- d'Versécherung — insurance
- den Notaire — the notary
- d'Ierfschaft — the inheritance
- d'TVA — VAT
- d'Finanzplaz — the financial centre
- d'Aktie — the share
- d'Zënsen — interest
- d'Inflatioun — inflation
- de Mindestloun — the minimum wage
- d'Indexéierung — automatic wage indexation
- d'Tripartite — the tripartite
- d'Pensioun — the pension
- de Chômage — unemployment
- d'Gewerkschaft — the trade union
- de Gewënn — the profit
- de Verloscht — the loss
- d'Ausschreiwung — the call for tenders
- verhandelen — to negotiate
- ofschléissen — to conclude (a contract)
- a Kraaft trieden — to enter into force
- kucken / gesinn — to look / to see
- héieren / nolauschteren — to hear / to listen
- wëssen / kennen — to know a fact / to know a person or place
- soen / schwätzen / erzielen — to say / to speak / to tell
- goen / fueren — to go on foot / to go by vehicle
- leeën / leien — to lay / to lie
- setzen / sëtzen — to set down / to sit
- stellen / stoen — to stand something up / to stand
- d'Ironie — irony
- d'Metapher — metaphor
- d'Iwwerdreiwung — exaggeration
- d'Andeitung — hint / allusion
- andeiten — to hint
- betounen — to emphasise
- ënnersträichen — to underline / stress
- relativéieren — to put into perspective
- widderleeën — to refute
- verdeedegen — to defend
- a Fro stellen — to call into question
- d'Viraussetzung — the premise
- d'Schlussfolgerung — the conclusion
- de Widdersproch — the contradiction
- onbestreitbar — undeniable
- zweiwelhaft — doubtful
- iwwerzeegend — convincing
- de Standpunkt — the standpoint
- ausdrécklech — explicitly
- de Fuedem verléieren — to lose the thread
- op de Punkt kommen — to get to the point
- de Kär vun der Saach — the heart of the matter