كلمات وعبارات لوكسمبورغية
كل كلمة وعبارة في الدورة، مع معناها ونطقها والدرس الذي جاءت منه.
A1 · مبتدئ
- Moien — مرحباً
- Gudde Moien — صباح الخير
- Gudde Mëtteg — مساء الخير (بعد الظهر)
- Gudden Owend — مساء الخير
- Gutt Nuecht — تصبح على خير
- Äddi — إلى اللقاء
- Bis geschwënn — إلى قريب
- Bis muer — إلى الغد
- Merci — شكراً
- Villmools Merci — شكراً جزيلاً
- Wann ech gelift — من فضلك
- Entschëllegt — عفواً / آسف
- Jo — نعم
- Neen — لا
- Wéi geet et? — كيف حالك؟
- Et geet mir gutt, merci. — أنا بخير، شكراً.
- Ech heeschen … — اسمي …
- Wéi heeschs du? — ما اسمك؟ (غير رسمي)
- Wéi heescht Dir? — ما اسمكم؟ (رسمي)
- Ech sinn … — أنا …
- Ech kommen aus … — أنا من …
- Ech wunnen zu … — أسكن في … (مدينة)
- Lëtzebuerg — لوكسمبورغ (البلد والمدينة)
- Frankräich — فرنسا
- Däitschland — ألمانيا
- d'Belsch — بلجيكا
- Portugal — البرتغال
- Ech sinn drësseg Joer al. — عمري ثلاثون سنة.
- Ech schwätzen Englesch. — أتكلّم الإنجليزية.
- e bëssen — قليلاً
- Freet mech! — تشرّفنا!
- null — ٠ (صفر)
- eent — ١ (واحد)
- zwee — ٢ (اثنان)
- dräi — ٣ (ثلاثة)
- véier — ٤ (أربعة)
- fënnef — ٥ (خمسة)
- sechs — ٦ (ستة)
- siwen — ٧ (سبعة)
- aacht — ٨ (ثمانية)
- néng — ٩ (تسعة)
- zéng — ١٠ (عشرة)
- eelef — ١١ (أحد عشر)
- zwielef — ١٢ (اثنا عشر)
- dräizéng — ١٣ (ثلاثة عشر)
- véierzéng — ١٤ (أربعة عشر)
- fofzéng — ١٥ (خمسة عشر)
- siechzéng — ١٦ (ستة عشر)
- siwwenzéng — ١٧ (سبعة عشر)
- uechtzéng — ١٨ (ثمانية عشر)
- nonzéng — ١٩ (تسعة عشر)
- zwanzeg — ٢٠ (عشرون)
- drësseg — ٣٠ (ثلاثون)
- véierzeg — ٤٠ (أربعون)
- fofzeg — ٥٠ (خمسون)
- sechzeg — ٦٠ (ستون)
- siwwenzeg — ٧٠ (سبعون)
- achtzeg — ٨٠ (ثمانون)
- nonzeg — ٩٠ (تسعون)
- honnert — ١٠٠ (مئة)
- dausend — ١٠٠٠ (ألف)
- Wéi vill? — كم؟
- Wéi al bass du? — كم عمرك؟
- de Méindeg — الاثنين
- den Dënschdeg — الثلاثاء
- de Mëttwoch — الأربعاء
- den Donneschdeg — الخميس
- de Freideg — الجمعة
- de Samschdeg — السبت
- de Sonndeg — الأحد
- de Weekend — عطلة نهاية الأسبوع
- haut — اليوم
- muer — غداً
- gëschter — أمس
- d'Woch — الأسبوع
- de Mount — الشهر
- d'Joer — السنة
- Januar, Februar, Mäerz, Abrëll — يناير، فبراير، مارس، أبريل
- Mee, Juni, Juli, August — مايو، يونيو، يوليو، أغسطس
- September, Oktober, November, Dezember — سبتمبر، أكتوبر، نوفمبر، ديسمبر
- Wéi vill Auer ass et? — كم الساعة؟
- Et ass dräi Auer. — الساعة الثالثة.
- hallwer véier — الثالثة والنصف
- Véierel op dräi — الثالثة والربع
- Véierel vir véier — الرابعة إلا ربعاً
- Ech hätt gär … — أريد … (من فضلك)
- e Kaffi — قهوة
- en Téi — شاي
- e Waasser — ماء
- e Béier — جعة
- e Glas Wäin — كأس نبيذ
- d'Brout — الخبز
- de Kéis — الجبن
- d'Ham — لحم الخنزير المقدّد
- d'Gromperen — البطاطا
- den Apel — التفاحة
- d'Zopp — الحساء
- d'Bouneschlupp — حساء الفاصولياء الخضراء
- Gromperekichelcher — أقراص البطاطا المقلية
- D'Rechnung, wann ech gelift. — الحساب من فضلك.
- Wat kascht dat? — بكم هذا؟
- Dat kascht … Euro. — هذا بـ … يورو.
- Ech hunn Honger. — أنا جائع.
- Ech hunn Duuscht. — أنا عطشان.
- Gudden Appetit! — بالهناء والشفاء!
- Prost! — في صحتك!
- d'Famill — العائلة
- de Papp — الأب
- d'Mamm — الأم
- d'Elteren — الوالدان
- de Brudder — الأخ
- d'Schwëster — الأخت
- de Jong — الولد / الابن
- d'Meedchen — البنت
- d'Duechter — الابنة
- de Bopa — الجد
- d'Boma — الجدة
- de Mann — الرجل / الزوج
- d'Fra — المرأة / الزوجة
- d'Kand — الطفل
- de Frënd / d'Frëndin — الصديق / الصديقة
- rout — أحمر
- blo — أزرق
- gréng — أخضر
- giel — أصفر
- schwaarz — أسود
- wäiss — أبيض
- brong — بنّي
- gro — رمادي
A2 · أساسي
- opstoen — ينهض
- iessen — يأكل
- drénken — يشرب
- schaffen — يعمل
- wunnen — يسكن
- kafen — يشتري
- kachen — يطبخ
- spillen — يلعب
- liesen — يقرأ
- schreiwen — يكتب
- schlofen — ينام
- goen — يذهب
- kommen — يأتي
- maachen — يفعل / يصنع
- kucken — ينظر / يشاهد
- léieren — يتعلّم
- Ech gi schaffen. — أذهب إلى العمل.
- Ech kommen heem. — أعود إلى البيت.
- moies — صباحاً
- mëttes — ظهراً / بعد الظهر
- owes — مساءً
- nuets — ليلاً
- ëmmer — دائماً
- dacks — غالباً
- heiansdo — أحياناً
- ni — أبداً
- d'Stad — المدينة
- d'Gare — المحطة
- de Bus — الحافلة
- den Zuch — القطار
- den Tram — الترام
- d'Haltestell — الموقف
- d'Strooss — الشارع
- d'Plaz — الساحة
- d'Bréck — الجسر
- d'Kierch — الكنيسة
- d'Post — مكتب البريد
- d'Bank — المصرف
- d'Apdikt — الصيدلية
- lénks — يساراً
- riets — يميناً
- riichtaus — إلى الأمام مباشرة
- wäit — بعيد
- no bei — قريب من
- Wou ass …? — أين …؟
- Wéi kommen ech op d'Gare? — كيف أصل إلى المحطة؟
- Den ëffentlechen Transport ass gratis. — النقل العام مجاني.
- d'Wieder — الطقس
- d'Sonn — الشمس
- de Reen — المطر
- de Schnéi — الثلج
- de Wand — الريح
- de Niwwel — الضباب
- d'Wollek — السحابة
- Et reent. — تمطر.
- Et schneit. — تثلج.
- D'Sonn schéngt. — الشمس مشرقة.
- kal — بارد
- waarm — دافئ
- hëtzeg — حارّ
- niwweleg — ضبابي
- Et sinn zwanzeg Grad. — الحرارة عشرون درجة.
- d'Fréijoer — الربيع
- de Summer — الصيف
- den Hierscht — الخريف
- de Wanter — الشتاء
- Wéi ass d'Wieder haut? — كيف الطقس اليوم؟
- de Prabbeli — المظلة
- de Mantel — المعطف
- virgëschter — أول أمس
- d'lescht Woch — الأسبوع الماضي
- Ech hu gemaach. — فعلتُ.
- Ech hu giess. — أكلتُ.
- Ech hu gedronk. — شربتُ.
- Ech hu geschafft. — عملتُ.
- Ech hu gesinn. — رأيتُ.
- Ech hu kaaft. — اشتريتُ.
- Ech hu gelies. — قرأتُ.
- Ech hu geschlof. — نمتُ.
- Ech si gaangen. — ذهبتُ.
- Ech si komm. — جئتُ.
- Ech si bliwwen. — بقيتُ.
- Ech si gefuer. — سُقتُ / سافرتُ.
- Ech war — كنتُ
- Ech hat — كان لديّ
- d'Vakanz — العطلة
- Wat hues du gëschter gemaach? — ماذا فعلت أمس؟
- kënnen — يستطيع
- mussen — يجب عليه
- wëllen — يريد
- däerfen — يُسمح له
- sollen — ينبغي
- Ech kann schwammen. — أستطيع السباحة.
- Ech muss schaffen. — عليّ أن أعمل.
- Ech wëll Lëtzebuergesch léieren. — أريد تعلّم اللوكسمبورغية.
- Däerf ech? — هل يُسمح لي؟
- Kanns du mir hëllefen? — هل يمكنك مساعدتي؟
- Ech kann net kommen. — لا أستطيع المجيء.
- Ech wéilt gär … — أودّ … (بأدب)
- vläicht — ربما
- sécher — بالتأكيد
- leider — للأسف
B1 · متوسط
- d'Aarbecht — work
- de Patron — the boss
- de Kolleg / d'Kollegin — colleague (m / f)
- d'Firma — the company
- de Betrib — the business
- d'Reunioun — the meeting
- de Loun — the wage / salary
- de Kontrakt — the contract
- de Congé — leave / paid holiday
- d'Entrevue — the job interview
- d'Kandidatur — the application
- d'Ausbildung — training / education
- d'Erfarung — experience
- verdéngen — to earn
- astellen — to hire
- kënnegen — to resign / give notice
- de Frontalier — cross-border commuter
- den Teletravail — working from home
- d'Paus — the break
- Ech schaffen als Infirmier. — I work as a nurse.
- den Dokter / d'Doktesch — the doctor (m / f)
- d'Spidol — the hospital
- de Rendez-vous — the appointment
- krank — ill
- gesond — healthy
- Ech hu Kappwéi. — I have a headache.
- Bauchwéi — stomach ache
- Zännwéi — toothache
- d'Féiwer — fever
- den Houscht — the cough
- de Schnapp — a cold
- d'Gripp — the flu
- d'Medikament — the medicine
- d'Rezept — the prescription
- d'Pëll — the pill
- Wat feelt Iech? — What's wrong? (formal)
- Et deet mir wéi. — It hurts.
- de Kapp — the head
- den Aarm — the arm
- d'Been — the leg
- de Réck — the back
- d'Hand — the hand
- de Fouss — the foot
- d'Krankekeess — health insurance fund (CNS)
- de Krankeschäin — the sick note
- d'Wunneng — the flat / apartment
- d'Haus — the house
- d'Kichen — the kitchen
- d'Stuff — the living room
- d'Schlofkummer — the bedroom
- d'Buedzëmmer — the bathroom
- de Gaart — the garden
- de Balcon — the balcony
- de Keller — the cellar
- de Loyer — the rent
- de Proprietär — the landlord / owner
- de Locataire — the tenant
- d'Kautioun — the deposit
- lounen — to rent
- plënneren — to move house
- d'Annonce — the advert
- de Quartier — the neighbourhood
- deier — expensive
- bëlleg — cheap
- grouss — big
- kleng — small
- hell — bright
- roueg — quiet
- d'Miwwel — the furniture
- den Nationalfeierdag — National Day
- d'Schueberfouer — the big funfair
- d'Éimaischen — Easter Monday market
- de Péckvillchen — clay bird whistle
- d'Buergbrennen — bonfire festival
- de Kleeschen — Saint Nicholas
- d'Sprangprëssessioun — the hopping procession of Echternach
- Liichtmëssdag — Candlemas
- d'Fuesent — carnival
- Chrëschtdag — Christmas
- Ouschteren — Easter
- Neijoerschdag — New Year's Day
- d'Kiermes — the fair (local)
- gebrannte Mandelen — roasted almonds
- de Grand-Duc — the Grand Duke
- de Muselwäin — Moselle wine
- Mir wëlle bleiwe wat mir sinn. — We want to remain what we are.
B2 · فوق المتوسط
- menger Meenung no — in my opinion
- Ech sinn der Meenung, datt … — I am of the opinion that …
- Ech sinn d'accord. — I agree.
- Ech sinn net d'accord. — I disagree.
- Dat stëmmt. — That is right.
- Dat stëmmt net. — That is not right.
- engersäits … anerersäits — on the one hand … on the other hand
- trotzdeem — nevertheless
- dofir — therefore
- well — because
- obwuel — although
- wärend — while / whereas
- allerdéngs — however
- ausserdeem — moreover
- zum Beispill — for example
- Ech géif soen, datt … — I would say that …
- Et hänkt dovun of. — It depends.
- iwwerzeegen — to convince
- zoustëmmen — to agree
- widderspriechen — to contradict
- behaapten — to claim
- de Virdeel — the advantage
- den Nodeel — the disadvantage
- d'Argument — the argument
- d'Chamber — the parliament (Chamber of Deputies)
- d'Regierung — the government
- de Premier — the prime minister
- de Minister / d'Ministesch — the minister (m / f)
- den Deputéierten — the member of parliament
- d'Gemeng — the municipality (commune)
- de Buergermeeschter — the mayor
- de Schäfferot — the council of aldermen
- de Gemengerot — the municipal council
- d'Wahlen — the elections
- wielen — to vote / to elect
- d'Partei — the party
- d'Wahlflicht — compulsory voting
- d'Konstitutioun — the constitution
- de Staatsrot — the Council of State
- d'Gesetz — the law
- d'Steieren — taxes
- d'Gesellschaft — society
- de Bierger / d'Biergerin — the citizen (m / f)
- d'Nationalitéit — nationality
- de Referendum — the referendum
- d'Meenungsfräiheet — freedom of opinion
- d'Europäesch Unioun — the European Union
- d'Ëmwelt — the environment
- de Klimawandel — climate change
- d'Nohaltegkeet — sustainability
- nohalteg — sustainable
- recycléieren — to recycle
- den Offall — waste
- de Knascht — rubbish
- d'Verschmotzung — pollution
- d'Loft — the air
- d'Energie — energy
- erneierbar — renewable
- de Stroum — electricity
- d'Solarenergie — solar energy
- d'Wandenergie — wind energy
- de Velo — the bicycle
- d'Natur — nature
- de Bësch — the forest
- de Bauer — the farmer
- de Plastik — plastic
- verbrauchen — to consume
- spueren — to save
- reduzéieren — to reduce
- schützen — to protect
- d'Zukunft — the future
- d'Verantwortung — responsibility
- d'Biodiversitéit — biodiversity
- d'Noriichten — the news
- d'Zeitung — the newspaper
- den Artikel — the article
- de Journalist — the journalist
- de Radio — the radio
- d'Tëlee — the TV
- d'Sendung — the programme / broadcast
- d'Reportage — the report
- d'Interview — the interview
- d'Iwwerschrëft — the headline
- de Kommentar — the commentary
- d'Quell — the source
- zouverlässeg — reliable
- iwwerpréiwen — to verify
- verëffentlechen — to publish
- berichten — to report
- kritiséieren — to criticise
- abonnéieren — to subscribe
- d'Pressefräiheet — freedom of the press
- de Podcast — the podcast
- d'sozial Medien — social media
- Fake News — fake news
C1 · متقدّم
- Et ass mir Wurscht. — I don't care.
- Hien huet net all Tasen am Schaf. — He is not all there.
- Näischt fir ongutt. — No offence.
- mat der Dier an d'Haus falen — to be far too direct
- d'Kierch am Duerf loossen — not to overdo it
- Et ass net alles Gold, wat blénkt. — All that glitters is not gold.
- Wien A seet, muss och B soen. — In for a penny, in for a pound.
- Dat geet op keng Kouhaut. — That is beyond belief.
- een op d'Schëpp huelen — to pull someone's leg
- aus enger Méck en Elefant maachen — to make a mountain out of a molehill
- Schwäin hunn — to be lucky
- bis iwwer d'Oueren verléift — head over heels in love
- Et geet drëm, … — The point is …
- Et kënnt drop un. — It depends.
- Salut — Hi (informal)
- Awuer — Goodbye (from au revoir)
- Léif Madamm, léiwen Här, — Dear Madam, dear Sir, (letter opening)
- Mat frëndleche Gréiss — Kind regards
- Mat beschte Gréiss — Best regards
- d'Biergeramt — the citizens' office
- sech umellen — to register (your address)
- d'Steiererklärung — the tax return
- d'Steierkaart — the tax card
- d'Steierverwaltung — the tax administration
- d'Sozialversécherung — social security
- d'Matricule — the national identification number
- den Ausweis — the ID card
- de Pass — the passport
- d'Vollmuecht — the power of attorney
- d'Attestatioun — the certificate
- de Formulaire — the form
- d'Demande — the application / request
- d'Frist — the deadline
- d'Ënnerschrëft — the signature
- ënnerschreiwen — to sign
- bäileeën — to enclose
- d'Kopie — the copy
- de Rappel — the reminder
- de Recours — the appeal
- de Wunnsëtz — the residence
- d'Nationalitéit ufroen — to apply for nationality
- Ech bezéie mech op Äre Bréif vum … — I refer to your letter of …
- Am Uschloss fannt Dir … — Enclosed you will find …
- Ech géif Iech bieden, … — I would ask you to …
- Michel Rodange — author of "Renert" (1872)
- Dicks (Edmond de la Fontaine) — father of Luxembourgish theatre
- Michel Lentz — wrote "Ons Heemecht"
- 1839 — Treaty of London: the country takes its present borders
- 1867 — Second Treaty of London: neutrality, the fortress is dismantled
- 1890 — Luxembourg gets its own dynasty (Nassau-Weilburg)
- 1919 — universal suffrage; referendum keeps the monarchy
- 1940–1944 — German occupation; general strike in 1942
- 1952 — the European Coal and Steel Community settles in Luxembourg City
- 1984 — language law: Luxembourgish becomes the national language
- 1985 — the Schengen Agreement is signed at Schengen, on the Moselle
- d'Geschicht — history / story
- d'Literatur — literature
- de Roman — the novel
- d'Gedicht — the poem
- de Schrëftsteller / d'Schrëftstellerin — the writer (m / f)
- den Dichter — the poet
- d'Onofhängegkeet — independence
- d'Besatzung — the occupation
- de Krich — the war
- de Fridden — peace
- d'Festung — the fortress
- d'Iwwersetzung — the translation
- d'Satir — satire
- erzielen — to narrate
- d'Handlung — the plot
- d'Figur — the character
- de Verlag — the publishing house
C2 · إتقان
- Muselfränkesch — Moselle Franconian
- d'Éislek — the Ösling (the north)
- de Minett — the south (the iron-ore region)
- d'Musel — the Moselle (the east)
- d'Koiné — the common standard variety
- d'Orthographie — the spelling
- de Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch (ZLS) — the state language centre
- de LOD — Lëtzebuerger Online Dictionnaire
- Eifeler Regel — the n-deletion rule
- d'Friemwuert — the loanword / foreign word
- d'Etymologie — etymology
- Äddi (← adieu), Merci, Trottoir, Velo, Camion, Portmonni, Forschett — everyday words borrowed from French
- de Sproochwandel — language change
- d'Standardsprooch — the standard language
- d'Sproochpolitik — language policy
- d'Méisproochegkeet — multilingualism
- d'Aussprooch — pronunciation
- de Wuertschatz — vocabulary
- d'Betounung — stress
- de Vokal / de Konsonant — vowel / consonant
- kodifizéieren — to codify
- ofleeden — to derive
- de Reglement — the regulation
- d'Verfassung — the constitution
- d'Geriicht — the court
- de Riichter — the judge
- den Affekot — the lawyer
- d'Uerteel — the judgment
- de Prozess — the trial
- d'Klo — the lawsuit
- d'Strof — the penalty
- d'Geldstrof — the fine
- d'Haftung — liability
- d'Versécherung — insurance
- den Notaire — the notary
- d'Ierfschaft — the inheritance
- d'TVA — VAT
- d'Finanzplaz — the financial centre
- d'Aktie — the share
- d'Zënsen — interest
- d'Inflatioun — inflation
- de Mindestloun — the minimum wage
- d'Indexéierung — automatic wage indexation
- d'Tripartite — the tripartite
- d'Pensioun — the pension
- de Chômage — unemployment
- d'Gewerkschaft — the trade union
- de Gewënn — the profit
- de Verloscht — the loss
- d'Ausschreiwung — the call for tenders
- verhandelen — to negotiate
- ofschléissen — to conclude (a contract)
- a Kraaft trieden — to enter into force
- kucken / gesinn — to look / to see
- héieren / nolauschteren — to hear / to listen
- wëssen / kennen — to know a fact / to know a person or place
- soen / schwätzen / erzielen — to say / to speak / to tell
- goen / fueren — to go on foot / to go by vehicle
- leeën / leien — to lay / to lie
- setzen / sëtzen — to set down / to sit
- stellen / stoen — to stand something up / to stand
- d'Ironie — irony
- d'Metapher — metaphor
- d'Iwwerdreiwung — exaggeration
- d'Andeitung — hint / allusion
- andeiten — to hint
- betounen — to emphasise
- ënnersträichen — to underline / stress
- relativéieren — to put into perspective
- widderleeën — to refute
- verdeedegen — to defend
- a Fro stellen — to call into question
- d'Viraussetzung — the premise
- d'Schlussfolgerung — the conclusion
- de Widdersproch — the contradiction
- onbestreitbar — undeniable
- zweiwelhaft — doubtful
- iwwerzeegend — convincing
- de Standpunkt — the standpoint
- ausdrécklech — explicitly
- de Fuedem verléieren — to lose the thread
- op de Punkt kommen — to get to the point
- de Kär vun der Saach — the heart of the matter